İnme sonrasında kaybedilen beyin dokusunun yeniden oluşturulabileceğine ilişkin umut verici bir araştırma yayımlandı. Zürih Üniversitesi ve Güney Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları, insan kök hücrelerinden elde edilen nöral öncü hücrelerin inme geçirenlerin beynine nakledilmesinin yeni nöron oluşumunu desteklediğini, damar yapısını ve motor fonksiyonların geri kazanılmasını sağladığını gösterdi. Bulgular, inme sonrası kalıcı nörolojik hasarın gelecekte hücresel tedavilerle onarılabileceğine dair önemli bir preklinik kanıt sunuyor.
Nature Communications dergisinde yeni yayımlanan araştırmada, insan indüklenmiş pluripotent kök hücrelerinden, iPSC, geliştirilen nöral hücreler inme geçirenlerin beynine nakledildi. Çalışmanın sonuçlarına göre, nakledilen kök hücreler yeni nöron ve damar oluşumunu destekledi ve motor fonksiyonlarda belirgin iyileşme sağladı.
İnme Sonrası Beyin Hasarını Onaran Bio-enjeksiyon İlk Testleri Başarıyla Geçti!
İskemik inme, beyin dokusuna kan akımının kesilmesi sonucu nöronların ölmesine ve kalıcı nörolojik hasara yol açan çok yaygın bir sağlık sorunu olarak tanımlanıyor. Tromboliz ve mekanik trombektomi gibi mevcut tedaviler kan akımını yeniden sağlamayı hedeflese de kaybedilen beyin dokusunu yeniden oluşturabilen bir tedavi henüz bulunmuyor. Araştırmacılara göre iPSC kaynaklı nöral öncü hücreler, hem yeni sinir hücreleri oluşturabilmeleri hem de hasarlı dokunun kendi onarım mekanizmalarını harekete geçirebilmeleri nedeniyle umut verici bir yaklaşım oluşturuyor.
Araştırmacılar, öncelikle farelerin sağ sensörimotor korteksinde fototrombotik inme oluşturdu. İnmeden yedi gün sonra hasarlı alanın yakınına insan iPSC’lerinden üretilmiş nöral öncü hücreleri doğrudan nakledildi. İnsan hücrelerinin reddedilmemesi için deneylerde bağışıklık sistemi yetersiz Rag2 eksik fareler kullanıldı.
Nakledilen hücreler en az 35 gün boyunca canlı kaldı ve çevredeki kortikal bölgelere doğru yayılım gösterdi. Histolojik analizlerde 35 gün sonunda transplante edilen hücrelerin yaklaşık %78’inin MAP2 pozitif nöronlara, %10’unun astrositlere farklılaştığı, yalnızca %12’sinin nöral progenitör özelliğini koruduğu saptandı. Tek çekirdek RNA dizileme analizi de bu sonucu destekledi. Transplante edilen insan hücrelerinin yaklaşık %44’ü GABAerjik, %42’si glutamaterjik nöronal özellik kazandı. Böylece hücrelerin büyük bölümü olgun sinir hücrelerine dönüşmüş oldu.
Felç Tedavisinde Umut Veren Gelişme: Yeni Molekül Beyin Hasarını %60 Azalttı
Tedavinin etkisi yalnızca yeni nöron oluşumuyla sınırlı kalmadı. Hücre nakli yapılan farelerde inme bölgesindeki mikroglial aktivasyon anlamlı biçimde azaldı. İnme merkezinde inflamasyon göstergesi Iba1 immünoreaktivitesi kontrol grubuna göre yaklaşık %32 daha düşüktü. Aynı zamanda yeni damar oluşumunda belirgin artış görüldü. İskemik sınır bölgesindeki yeni damarların yoğunluğu, kontrol grubunda mm² başına yaklaşık 30 iken, hücre tedavisi uygulanan farelerde yaklaşık 49’a yükseldi. Araştırmacılar ayrıca inme merkezindeki damar sızıntısının azaldığını ve damarların güçlendiğini gözlemledi.
Araştırmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri, transplante edilen hücrelerle fare beynindeki mevcut hücreler arasındaki moleküler iletişimin incelenmesi oldu. Tek hücre düzeyindeki analizler, özellikle GABAerjik özellik kazanan insan hücrelerinin neureksin, neuregulin, NCAM ve SLIT sinyal yolları üzerinden çevredeki beyin hücreleriyle etkileşime girdiğini gösterdi. Bu moleküler sistemler sinaptik bağlantıların kurulması, aksonların yönlendirilmesi ve sinir dokusunun yeniden yapılanmasında önemli rol oynuyor.
Hücresel ve moleküler değişikliklere fonksiyonel iyileşme de eşlik etti. Araştırmacılar rotarod, yürüme analizi ve horizontal ladder gibi testlerin yanı sıra derin öğrenme destekli hareket analizleri kullandı. Nöral öncü hücre verilen farelerde yürüme parametreleri ve ince motor fonksiyonların kontrol grubuna göre daha iyi durumda olduğu gösterildi.
Kardiyak kök hücre kalp yetersizliği tedavisinde seçenek olabilir
Çalışma henüz farelerde gerçekleştirilmiş bir preklinik araştırma durumunda. Bu nedenle sonuçlar bu tedavinin insanlarda da aynı başarıyı gösterip göstermeyeceği şimdilik bilinmiyor. iPSC kökenli hücrelerin uzun dönem güvenliği, kontrolsüz çoğalma ve tümör oluşumu riski, uygun doz, uygulama yöntemi ve transplante edilen hücrelerin yıllar içindeki davranışı klinik araştırmalara geçilmeden önce açıklığa kavuşturulmak zorunda.
Bununla birlikte araştırma, kök hücre tedavisinin yalnızca kaybedilen nöronların yerine yeni hücreler koymakla sınırlı olmayabileceğini gösteriyor. Bulgular, transplante edilen hücrelerin damar oluşumunu, nörogenezi, inflamatuvar yanıtı ve sinir devrelerinin yeniden yapılanmasını aynı anda etkileyebilen bir rejeneratif mikroçevre oluşturabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar bu mekanizmanın doğrulanması halinde, inme sonrası kalıcı nörolojik kayıpların tedavisinde yeni bir rejeneratif tıp yaklaşımının temelini oluşturabileceğini düşünüyor.
Kök hücre tedavisi kıkırdak ve menisküs yaralanmalarına çözüm oluyor
Araştırmanın Künyesi: Weber RZ, Achón Buil B, Rentsch NH, et al. Neural xenografts contribute to long-term recovery in stroke via molecular graft-host crosstalk. Nature Communications. 2025;16:8224. doi: 10.1038/s41467-025-63725-3.
Δdocument.getElementById(“ak_js_1”).setAttribute(“value”,(new Date()).getTime())
Δdocument.getElementById(“ak_js_2”).setAttribute(“value”,(new Date()).getTime())
Medikal Akademi web sitesinde yer alan tüm haber, bilgi, resim ve içeriklerin hakları Medikal Akademi Yayıncılık ve Prodüksiyon Tic. Ltd. Şti’ne aittir. Hiçbir şekilde basılı veya elektronik ortamlarda izinsiz kullanılamaz.© Sitemizde yer alan her türlü haber, fotoğraf, yazı ve reklam içeriği sağlık çalışanlarına yönelik olarak hazırlanmıştır. Sağlık çalışanlarının dışında site kullanımından doğabilecek her türlü sorumluluk kullanıcıya aittir.
Kaynak: https://www.medikalakademi.com.tr/feed/
The post Kök Hücre Nakli İnme Sonrası Beynin Onarımını Hızlandırdı ve Hareket Yetisini Geri Kazandırdı first appeared on kilis-egitim.com.tr.
