Windows 11’in sistem gereksinimlerini düşürmeye yönelik çalışmalarıyla tanınan NTDEV, Microsoft’un işletim sistemini yalnızca 128 MB RAM ile çalıştırmayı başardı. Windows 11 26H2 sürümü üzerinde gerçekleştirilen deneyde masaüstü arayüzü ve Görev Yöneticisi açıldı. Geliştirici, kısa süre önce Pico11 adını verdiği başka bir deneysel çalışmada Windows 11’in kurulum dosyasını 700 MB’ın altına indirerek tek bir CD’ye sığdırmıştı.
Windows 11’in resmi minimum sistem gereksinimleri arasında 4 GB RAM ve 64 GB depolama alanı bulunuyor. NTDEV’in son çalışmasında ise işletim sistemi, Microsoft’un belirlediği minimum bellek miktarının 32’de biriyle açıldı. Paylaşılan ekran görüntüsü, Windows 11 26H2 sürümünün 128 MB RAM ile masaüstüne ulaşabildiğini ortaya koydu.
Deneyde Windows 11 Enterprise 26H2 sürümü kullanıldı. İşletim sisteminin yapı numarası 26300.9457 olarak görüntülenirken Görev Yöneticisi’nin performans sekmesinde toplam fiziksel bellek miktarı 127 MB olarak kaydedildi.
Bellek göstergesinde 122 MB değeri yer alırken kullanılabilir bellek miktarı 14 MB, önbelleğe alınmış bellek miktarı da 14 MB olarak görünüyor. Ekran görüntüsünün alındığı sırada işlemci kullanım oranı yüzde 65 seviyesindeydi.
Sistemde kullanılan Görev Yöneticisi, Windows 11’in güncel tasarımından farklı olarak eski Windows sürümlerindeki klasik arayüzü taşıyor. Performans bölümünde işlemci ve bellek kullanımını gösteren yeşil grafikler bulunuyor. Masaüstündeki görev çubuğunda ise Windows 11’in Başlat menüsü simgesi, Dosya Gezgini ve çeşitli uygulamaların simgeleri yer alıyor.
NTDEV, 128 MB RAM ile Windows 11 26H2’nin çalıştırılmasını olası bir dünya rekoru olarak nitelendirdi. Ancak bu iddia için bağımsız olarak doğrulanmış bir rekor kaydı bulunmuyor.
Paylaşılan gösterim, işletim sisteminin bu bellek kapasitesinde açılabildiğini belgeliyor. Günlük kullanım performansı, üçüncü taraf yazılımların uyumluluğu ve sistemin uzun süreli kararlılığı hakkında ise ayrıntılı test sonuçları paylaşılmadı.
Geliştiricinin bellek tüketimini azaltmaya yönelik çalışmaları yalnızca bu deneyle sınırlı değil. NTDEV, 25 Ekim’de Pico11 adını verdiği deneysel Windows 11 sürümünü de tanıttı. Bu çalışmada işletim sisteminin kurulum ISO dosyası, kurulum programı dahil 699.811.840 bayta kadar küçültüldü. Yaklaşık 667 MiB büyüklüğündeki dosya, standart 700 MB kapasiteli bir CD’ye sığabiliyor.
Pico11 ile hazırlanan Windows 11, küçültülen boyutuna rağmen masaüstünü açabiliyor ve bazı temel Windows uygulamalarını çalıştırabiliyor. Gerçekleştirilen gösterimde Dosya Gezgini, Ayarlar, Hesap Makinesi, Not Defteri ve Paint uygulamaları kullanıldı. Not Defteri üzerinden metin dosyası kaydedildi ve Paint üzerinde çizim yapıldı.
Bu sürümde Windows 11’in birçok bileşeni kaldırıldı. Microsoft Edge, Microsoft Store ve Copilot gibi uygulamalar işletim sisteminde bulunmuyor. Başlat menüsünde temel sistem araçları ve uygulamalar yer alırken Windows’un bazı modern özellikleri de kurulum dosyasından çıkarıldı.
Pico11’in ilk gösterimi, 4 GB RAM ayrılmış bir sanal makinede gerçekleştirildi. Bu testte işletim sisteminin bellek tüketimi yaklaşık 883 MB seviyesindeydi. Dolayısıyla 700 MB’ın altına indirilen ISO dosyası ile 128 MB RAM üzerinde çalışan Windows 11 gösterimi, farklı koşullarda gerçekleştirilen iki ayrı deneyi kapsıyor. ISO dosyasının büyüklüğü de işletim sisteminin kurulum sonrasında kapladığı depolama alanıyla aynı değil.
Pico11’in boyutunu küçültmek için Windows Update ve sistem bakım bileşenleri de kaldırıldı. Bu nedenle söz konusu sürüm, normal Windows 11 kurulumları gibi güvenlik ve özellik güncellemelerini alamıyor. NTDEV, Pico11’i günlük kullanıma yönelik bir Windows sürümü olarak değil, işletim sisteminin ne kadar küçültülebileceğini gösteren deneysel bir çalışma olarak hazırladı.
Geliştiricinin daha önceki Tiny11 çalışmaları da Windows 11’in bellek ve depolama ihtiyaçlarını azaltmıştı. Önceki deneylerde işletim sistemi 176 MB RAM ile çalıştırılmış, yaklaşık 100 MB boyutuna kadar indirilen başka bir yapı ise standart Windows grafik arayüzü olmadan hazırlanmıştı. Yeni 128 MB gösteriminde Windows 11’in masaüstü arayüzü korunuyor.
NTDEV, Windows 11’in özelleştirilmiş kurulum dosyalarını oluşturmak için geliştirdiği Tiny11 Builder aracını da güncelledi. Yenilenen arayüze sahip Tiny11 Builder 0.2.0, Windows 11’in farklı bileşenlerini kaldırarak daha küçük kurulum dosyaları hazırlamaya izin veriyor. Araç, Windows 11 22H2 ve sonrasındaki sürümleri destekliyor.
Tiny11 Builder içerisinde Tiny11, Tiny11 Core ve Custom olmak üzere üç farklı yapılandırma seçeneği bulunuyor. Standart Tiny11 seçeneğinde Windows Update, Microsoft Defender ve sistem kurtarma özellikleri korunuyor.
Tiny11 Core seçeneğinde güncelleme ve kurtarma desteği kaldırılırken Defender devre dışı bırakılıyor. Custom seçeneği ise kaldırılacak uygulama, hizmet, sürücü ve diğer Windows bileşenlerinin ayrı ayrı belirlenmesine izin veriyor.
Tiny11 Builder 0.2.0 ile JSON tabanlı yapılandırma dosyalarını kaydetme ve yeniden kullanma, kurulum imajına önceden güncelleme ekleme, daha küçük Windows PE kurulum ortamları oluşturma ve işlem sırasında kesilen çalışmaları sürdürme gibi özellikler de sunuluyor. Araçta işlem süresini azaltan Turbo modu da bulunuyor.
Pico11 üzerinde geliştirilen küçültme yöntemlerinin Tiny11 Builder’a eklenmesi için de çalışmalar sürüyor. Bununla birlikte 128 MB RAM üzerinde çalıştırılan Windows 11 yapılandırmasının bütün teknik ayrıntıları henüz açıklanmadı. Deneysel Pico11 gösterimi de Microsoft’un standart Windows 11 kurulum dosyalarının yerine geçen, bağımsız olarak yayımlanmış bir sürüm değil.
